• De Castricummers achter de Houten fiets en omringd door de gids (links) en leden van Fietsersbond Houten (rechts en op de tweede rij).

    Alex van der Leest
  • Na de lunch fietst onze Leo van Schoonhoven (in het blauw) op die Houten fiets.

    Alex van der Leest
  • De rondfietsende Castricummers achter gids André Botermans op de Houten fiets.

    Alex van der Leest

Raadsleden leren van 'De Fietsstad'

CASTRICUM "Ja, goed idee, maar niet nu, liever in het voorjaar, want het moet wel een beetje knap weer zijn voor een fietstochtje." Dat zeiden raadsleden in koor toen ze in januari werden uitgenodigd voor een fietsexcursie naar Fietsstad 2018, Houten. Nou, knap weer was het afgelopen maandag ongetwijfeld.

Alex van der Leest

Raadsleden van vijf partijen fietsten mee – CKenG, CDA, GroenLinks, SP en PvdA (D66 haakte op het laatste nippertje af). "Zeker leerzaam. Het kost tijd, maar die tijd is goed besteed. Ik begrijp nu nog beter wat het betekent en wat er mogelijk is om het fietsen te verbeteren," zegt Leo van Schoonhoven (CKenG) achteraf, "Ja, dit is niet een op een te vertalen naar Castricum, want Houten is een groeikern waar ze veel vrijheid hadden om het goed en consequent te doen. Maar het gaat om het principe, hoe je meer ruimte kan geven aan de fiets." Ook de andere raadsleden klonken positief na de excursie.

Fietsersbond Castricum had, na de uitnodiging van Houten voor een ontmoeting en rondleiding, alle Castricumse partijen meegevraagd. Want bijna alle wilden ze investeren in verbeteringen voor fietsers, las de bond in de partijprogramma's. Een kijkje in Fietsstad 2018 is dan een prima voorbeeld om te zien hoe het beter kàn. Houten is met 48.000 inwoners en twee treinstations iets groter dan Castricum (35.0000 inwoners).

Bij aankomst kijkt het Castricums gezelschap neer op het Fietstransferium, de stalling beneden het station (ruim 3000 fietsen, net zoveel als Castricum). "Het spoor moest worden verbreed naar vier, waardoor de rails op een talud moesten worden gelegd; toen bedacht iemand dat we het station op palen konden maken, met een fietsenstalling beneden de perrons," vertelt André Botermans later trots; hij is medewerker van gemeente Houten en onze gids.

Op het gemeentehuis wordt het Castricums gezelschap welkom geheten door de verkeerswethouder van Houten (die daarna snel weer vertrok, want hij moest gauw weer aanschuiven bij de coalitieonderhandelingen – ja, ook daar). Daarna introduceert Botermans de Fietsstad en legt uit wat de kracht is van Houten. "Binnen ons dorp pakt iedereen de fiets. Je fietst in de bebouwde kom over hoofdfietsroutes, grotendeels door autovrij gebied en je fietst daar door het groen. Maar als je op pad wil met de auto moet je vanuit je wijk (30 km zone) altijd via de ringweg. Hoofdfietsroutes hebben steeds voorrang en kruisingen met autoverkeer zijn ongelijkvloers (Houten heeft 25 fietstunnels!). Nergens komt de fiets druk autoverkeer tegen, nergens een fietsstrook langs druk autoverkeer." Botermans laat plaatjes zien van een samenhangende groene fietsstructuur, met daarbinnen de woonwijken, als eilandjes – verbonden via de ringweg. En gaat verder: "Aan die structuur liggen ook alle basisscholen. Dus in Houten is het normaal dat kleine kinderen vanaf 6 jaar veilig naar school fietsen; daar zijn we heel erg trots op. Zo leert de jeugd van jongs af aan de fiets waarderen."

Marjo Husslage (SP) hoort dat aan en merkt scherp op: "Hoe gaat het dan met de busverbindingen in het dorp?" Botermans: "Dat is inderdaad een lastig punt. Moeilijk om een rendabele oplossing te bieden. We experimenteren nu met kleine belbussen, bestuurd door vrijwilligers. Die elektrische bussen mogen op het fietspad. Maar zoiets willen we wel beperkt houden, want fietspaden zijn voor fietsers (en hooguit brommers)."

Voorts legt Botermans uit dat het ook in Houten niet vanzelf zover gekomen is. Er was meer nodig dan de vrijheid, omdat het nieuwbouw was . "Dat is niet iets wat je in een regeerperiode van vier jaar voor elkaar krijgt. Je moet beginnen met een visie en daaraan vasthouden. Jarenlang. Daar heb je goede mensen voor nodig, met voldoende overtuigingskracht. En politieke wil."

Onderweg legt Botermans uit hoe je "denkt vanuit de fiets: bij een kruising van auto en fietsverkeer denk je niet 'oh, wat duur zo'n fietstunnel, niet doen', maar 'oh, wat duur zo'n autotunnel, gelukkig is een fietstunnel (of brug) véél goedkoper, laten we dat maar doen.' Fietsverkeer op de eerste plaats."

Het was een heerlijke fietstocht, heerlijk door het groen, brede fietspaden, soms afgewisseld met een fietsstraat en zelden een auto tegengekomen. Slechts een paar, langzaam rijdend, toen we even op klinkers in een 30 km wijk fietsten. Sowieso nergens een drukke uitrit van een autoparkeerplaats, waar fietsers auto's voorrang moet geven. Tja.