• Blik in de vogelhut

    Henk de Reus
  • Samen turen over de Weid van Brasser

    Henk de Reus
  • Kwikstaart

    Henk de Reus
  • De paden op, de lanen in, onder aanvoering van de boswachter

    Henk de Reus

Van kwikstaart tot tureluur

CASTRICUM Wie wat wil meemaken, moet er soms wat voor over hebben. Vijftien enthousiaste vogelaars in spe kwamen afgelopen zaterdag voor een keer vroeg uit de veren om vogels te spotten. Deze opoffering betaalde zich dubbel uit.

Henk de Reus

Gewapend met verrekijkers, in alle vroegte, op zoek naar al dan niet exotische vogelsoorten in het duin. Het was een van de initiatieven die bezoekerscentrum De Hoep organiseerde in het kader van de Nationale Vogelweek. Ook lezingen en presentaties stonden op het programma.

NACHTEGALEN Om 7.30 uur geeft boswachter Fred van de Bosch het sein voor vertrek. Zeven mannen en acht vrouwen stappen op de pedalen en volgen Fred in z'n wielspoor. Op weg naar de eerste stop wordt het gezelschap bezongen door nachtegalen. "Het Noord Hollands duinreservaat heeft de grootste populatie. Ze spreiden hun roodbruine staart uit als ze zingen." zegt Fred.

NATTE VOETEN Aangekomen bij de Weid van Brasser doet zich een niet alledaags verschijnsel voor: twee geoorde futen zijn juist bezig aan het diner. Door de verrekijker is goed te zien dat er vandaag een kikker op het hoofdmenu staat. Vogelkenner Fred legt uit dat geoorde futen hun naam aan de gele veertjes achter hun oren danken. Verderop lopen twee grauwe ganzen met jongen. Plots ziet iemand door z'n verrekijker enkele kieviten. Fred: "Normaal zie je kieviten alleen in de polder, maar de laatste tijd wijken ze steeds meer uit naar waterachtige gebieden zoals hier. De reden is dat ze inmiddels weten dat hun natuurlijke vijand – de vos – een hekel heeft aan natte voeten."

REKELS EN MOERTJES Een stukje verder arriveert het gezelschap bij de Doornvlakhut bij het duinmeer. Vanuit de kijkgaten neemt de groep een zilverreiger en een stel tureluurs waar. Fred legt uit: "Vossen houden er doorgaans een territorium van 100 hectare op na. 'Moertje' is een ander woord voor 'vrouwtjesvos'; de mannetjesvos wordt ook wel 'rekel' genoemd. Dat laatste is misschien te verklaren. Immers Lowieke de vos en zijn soortgenoot Reynaerde haalden vaak rekelse streken uit.

WEID VAN BRASSER "Wat een beesten, hè, die ganzen", roept Monique terwijl zij vanuit een kijkgat tuurt. Een passant vliegen er ook twee plevieren over het water, gevolgd door een tureluur. "De tureluur herken je aan de oranje poten", zegt Fred. Hij wijst naar een stel Canadese ganzen in de verte. Dichterbij zitten een paar brandganzen. Deze zijn kleiner van stuk en zwart-wit van kleur. Iedereen stapt weer op de fiets om de weg te vervolgen. Ter hoogte van de andere zijde van de Weid van Brasser komt Inge er achter dat ze haar rugtas in de uitkijkhut heeft laten liggen. Ze besluit terug te gaan. Fred wijst ondertussen naar een kneu. "Aan de rode borst te zien gaat het om een mannetje", zegt hij. Een kwikstaartjes bekijkt ons vanaf de bovenkant van een afrasteringspaal. Vlakbij zitten een groenling en een grasmus. Een tjiftjaf, een klein, bruingeelgroen gekleurd vogeltje, vliegt meteen weg als hij ziet dat hij bespied wordt. Fred vindt dat de afwezigheid van Inge wat lang duurt en besluit om haar tegemoet te rijden. De groep moet het even zonder opperhoofd doen. Dat leidt tot levendige discussies. Want welke vogel zit daar op die tak? De een ziet er een roodborst tapuit in, de ander een fitis. Gelukkig arriveren Fred en Inge weer en kan de rit worden vervolgd. Op weg naar de laatste halte spot de groep een buizerd en even later een koekoek. Twee kleine vogeltjes proberen de koekoek weg te jagen. De koekoek legt z'n eieren graag in andermans nest en daar willen ze niets van weten.

AALSCHOLVERS De laatste halte is bij de broedplaats van een kolonie aalscholvers in het infiltratiegebied. Hun aanwezigheid is al van veraf te ruiken. "Ze zijn nu met 700 stuks. Omdat deze gevederde vrienden onbekend zijn met het begrip 'toilet', laten ze alles lopen. Dit zorg voor overvloedige stikstof in de bodem en dit zorgt weer voor schade aan de bomen", zegt Fred. Met de kale bomen - een surrealistisch beeld - op het netvlies, fietst het gezelschap terug. Een mooie ervaring rijker.