• Mario en Mats tonen een orgelboek met arrangementen die door Mats zijn gemaakt.

    Henk de Reus
  • Mats l en Mario r bij hun trots een draaiorgel waarmee zij de wijken in Castricum ingaan

    Henk de Reus
  • Mario gaat door de knieën als Tiffaly (5) het muntenbakje vult

    Henk de Reus

Mario en Mats Sijnesael binnenkort op Unesco-werelderfgoedlijst

CASTRICUM De goedlachse Mario Sijnesael (50) en zijn zoon Mats (17) uit Schagen delen al vele jaren dezelfde passie: mensen vermaken met hun draaiorgelmuziek. Sinds twee jaar staan ze om de week met hun pierement op verschillende plekken in Castricum.

Henk de Reus

Mario: "Ik denk dat ik ergens wel een verscholen gen via m'n opa of vader heb meegekregen, maar dat de echte liefde voor het draaiorgel in de kinderwagen is ontstaan. M'n moeder werkte in een café en nam mij als kind vaak in de kinderwagen mee naar het werk. In het café speelden op gezette tijden twee dansdraaiorgels. Ik denk dat ik toen al het orgelvirus heb opgelopen, want vanaf m'n kindertijd houden draaiorgels mij bezig."

"In 1986 –ik was toen zestien jaar – begon ik met een maat van mij in Castricum te spelen. Dit deed ik tot de geboorte van Mats. Jaren later ontdekte ik dat Mats en ik dezelfde passie hebben en pakte ik de draad weer op. Hij was zestien toen ik een oud draaiorgel op de kop tikte. We hebben dit weten te herstellen en sinds twee jaar verschijnen we weer in Castricum."

"Na onze vaste plekken bij Geesterduin, in het dorp en in Bakkum, gaan we, net als vroeger de wijken in, lopen winkels binnen en bellen bij mensen aan. Het is leuk om te merken dat de mensen je na vijftien jaar afwezigheid nog steeds kennen. Dit motiveert enorm."


REACTIES Sonja (58) en Leo Bruin (62) uit Alkmaar zitten op een bankje te luisteren. Leo: "Ik vind dit echt leuk, al die Nederlandse nummers van vroeger. Het voelt als een dagje uit." Willem (77) wil zijn achternaam niet noemen. Hij vindt de muziek leuk voor mensen die ervan houden, maar het is niet zijn stijl. Zijn vrouw Francis is wat milder in haar oordeel. Henny Brugman (80, die er als een midden zestiger uitziet), loopt voorbij en doet een duit in het bakje. Ze vertelt dat ze vrolijk van de muziek wordt. Tiffaly (5) heeft van opa Rien en oma Lida wat los geld gekregen en doet dit in het bakje van Mario, die direct voor haar door de knieën gaat. Mats zegt dat ze doorgaans positieve reacties van voorbijgangers krijgen. "Een enkeling maakt een ommetje", zegt hij met een knipoog.

ORGELBOEK Mats maakt zelf de notaties. Dit houdt in dat hij zelf de muziekarrangementen schrijft, dit in muzieknoten op papier zet en het geheel omzet in orgelboektaal. Het eindresultaat is een orgelboek van karton met geponste gaatjes. Hij toont er een waar zijn naam op prijkt. Mats: "Vroeger werden de gaatjes allemaal met de hand aangebracht, maar nu gebeurt dit machinaal." Hierna loopt Mats naar de achterzijde van het orgel en wijst naar een computer die midibestanden kan aansturen. "Voor het geval de orgellezer defect raakt", legt hij uit.

Mario is in het dagelijks leven chef werkplaats bij een bouwbedrijf. Mats volgt een opleiding bouwkunde aan de Hogeschool Alkmaar. Het draaien van orgelmuziek doen ze als hobby. Van de opbrengsten zijn ze net in staat om de transportkosten, het stemmen en het onderhoud van het orgel te bekostigen. Tussentijdse reparaties moeten ze uitbesteden.

ANSICHTKAART Wat is er zo leuk aan de hobby? Mario: "Je bent sociaal bezig door mensen een stukje plezier te gunnen. En natuurlijk zijn we beiden trots als we de arrangementen van Mats laten horen.

Ook maken we wel eens leuke dingen mee." Mats herinnert zich een voorval. "Een collega van ons vertelde ons laatst dat hij op Facebook had gezien dat de politie van Amsterdam een oproep had geplaatst om uit te zien naar twee orgelspelers uit Castricum. Wat bleek? Een oudere mevrouw uit Castricum hoorde dat we in Castricum speelden. Omdat ze orgelmuziek zo mooi vindt, wilde ze ons graag een ansichtkaart sturen. Ze dacht dat de politie van Amsterdam alles wel zou weten en verzocht haar om ons adres te achterhalen. De politie plaatste vervolgens een bericht op een speciale Facebookgroep van orgeldraaiers. Het heeft zelfs in de krant gestaan. De kaart is aangekomen en heeft sindsdien een vaste plek in het orgel gekregen."


IMMATERIEEL ERFGOED Waar de Kring van Draaiorgelvrienden al een aantal jaren voor heeft gepleit, gaat eindelijk gebeuren. De straatexploitatie van draaiorgels - hierbij trekt een orgelman of orgelvrouw erop uit om met een draaiorgel muziek te laten klinken in de openbare ruimte - wordt op 4 oktober a.s. bijgeschreven op de Unescolijst van Immaterieel Erfgoed. Als twee van de nog 60 actieve orgelspelers zijn Mario en Mats erg blij mee met deze erkenning.


Dan zet Mario ineens een spurt in, richting het biljartcentrum bij Geesterduin, de verslaggever ietwat vertwijfeld achterlatend. Als Mario vijf minuten later terugkomt komt hij met een uitleg. "Tja, soms moet je wel eens een sanitaire stop maken, hè? We hebben immers geen toilet aan boord. Bij Cees (beheerder biljartcentrum) kan ik altijd terecht. We hebben een klik omdat we beiden biljarten."

Mario pakt het muntenbakje weer op en rammelt er mee. Keurig op de maat van 'Bloed, zweet en tranen'.