• Even 't hoofd leegmaken in de buitenlucht, mondt bij Edgar Nijman en Bregje van der Steeg soms toch uit in werkoverleg.

    Edgar Nijman

Kantoorklucht Edgar Nijman en Bregje van der Steeg is 'ode aan het ambacht'

CASTRICUM De garage van Jan van Riet aan de Willem de Zwijgerlaan in Castricum is op 14 en 15 september het decor van 'Vergaderst'. Een korte voorstelling die de kantoortuin op de hak neemt, geschreven door Bregje van der Steeg en op de planken gebracht door Edgar Nijman.

Waarom moest deze voorstelling er komen: ging het om het plezier van het maken? Of willen jullie er ook iets mee zeggen?

Edgar: Dat er een voorstelling moest komen was mij al snel duidelijk na 'Chaostheorie in de praktijk'. (Edgar's theaterdebuut, red.) Het maakproces en de voorstelling gaven me zoveel plezier. Met name het spelen van karakters wilde ik uitwerken. Bovendien ben ik al jaren gek op locatietheater. De vorm van de voorstelling stond dus al vrij snel in de steigers. Deze voorstelling specifiek kwam iets later als idee. Op mijn werk had het hele marketingteam een nieuwe naam voor hun functies gekregen. Inhoudelijk veranderde er niets. Typisch oude wijn in nieuwe zakken. Ik heb de filosofie hierachter nooit begrepen. Beroepen worden steeds vager in naam en omschrijving en wat we doen is steeds minder in verhouding tot de daadwerkelijke kern van een onderneming. Ik wilde daarom een ode maken aan de ambachten. Vaklieden die werken aan een concreet eindproduct. Een product bovendien dat vaak onmisbaar blijkt.

Bregje: Ik beleef ontzettend veel plezier aan het 'inkleuren' van karakters. Hoe ziet iemand eruit, hoe gedraagt hij zich, en belangrijker, waarom doet hij wat hij doet? Dat ik me ook herken in het thema van de voorstelling, maakt het schrijven natuurlijk wel makkelijker.


Jullie eigen werkomgeving vormt natuurlijk een inspiratiebron, dat kan niet anders...

Edgar: Ik werk bij CJP, een kleine non-profit organisatie in de culturele sector. Geen budget voor dure goeroe's gelukkig en weinig hiërarchie of procedureel geneuzel. Er werken wel veel jonge mensen, dus Engelse termen vallen er genoeg. We hebben ooit een presentatie gehad over klantenservice, waarbij consequent de term 'delightment' gebruikt werd. Tot groot ongenoegen van de medewerker klantenservice die zeker geen delightment in haar werk herkende. Die term zit in de voorstelling.


Wat is je eigen kantoorergernis?

Bregje: Als je lang op kantoor zit wordt je er zelf een beetje onderdeel van. Veel dingen waar anderen misschien hard om lachen vind ik inmiddels normaal. Waar ik nog steeds slecht tegen kan, is mensen die klagen maar niks doen om de situatie te veranderen. Gemopper en geroddel op niks af, dat kost alleen maar energie. Doe er iets aan of hou je mond erover.

Edgar: Mensen die mijn vorige voorstelling hebben gezien weten dat mijn grootste kantoorergernis een onwelwillend koffieapparaat is.

Raar eigenlijk: we prikken allemaal feilloos door cultuuromslagen, visievormingstrajecten en andere kantoorbullshit heen. En toch worden er miljoenen uitgegeven aan dit soort navelstaarderij. We bespotten het, maar plakken wél braaf ons geeltje op een bord tijdens een brainstorm. Is jullie voorstelling ook een aanklacht tegen die hypocrisie?

Bregje: Onze voorstelling wil vooral een andere bril aanreiken. Als je een tijdje werkt, vallen dingen je niet meer zo op. Als je Vergaderst hebt gezien, ga je jezelf weer vragen stellen. Waarom doen we dit eigenlijk zo? En ben ik net zo hypocriet: ja. Zoals Youp van 't Hek altijd afgaf op mannen die naast hun huwelijk er een jongere vriendin bijnamen en uiteindelijk zelf een minnares bleek te hebben, zo bestaat mijn werkende leven ook voor een groot deel uit geeltjes plakken, scrummen en schetsen op whiteboards. En dat maakt Vergaderst juist zo'n herkenbare voorstelling. Inspiratie zit niet in de grote en meeslepende dingen, maar juist in de kleine, dagelijkse dingen om je heen.


Het is vast een feest der herkenning voor wie in een grote organisatie werkt. Maar misschien minder leuk voor mensen die dat niet doen?

Edgar: Is de film Titanic alleen leuk voor mensen die ooit een bootreis hebben gemaakt? Wat ik knap vind aan het werk van Bregje, is dat ze met weinig tekst de karakters een achtergrond heeft gegeven. Hierdoor zijn ze herkenbaar voor iedereen. Er zitten een paar voorbeeldjes uit de praktijk in die we ver in het absurde trekken. Ik durf te beweren dat er kantoortijgers zijn die daar een normale werkdag in zien.

Hoe was het om als echtpaar samen te werken; moeten jullie inmiddels in relatietherapie?

Bregje: Ik denk dat we onszelf erg herkennen in elkaars creativiteit. Al vanaf dag één merkten we dat we op een zelfde soort manier associatief denken. Vaak leidde dat tot een heleboel lol. We hebben er vaker van gedroomd die creativiteit te combineren, maar we vonden het lastig dit naar concrete mogelijkheden te vertalen. Tot Edgar het idee van de voorstelling had. In de praktijk werkt het net zoals we droomden: de een zegt iets, de ander vult aan. Al heel snel ontstaat er dan iets waarvan we denken, dit is grappig. Wij doen dit echt samen. En daar ben ik best een beetje trots op.

Meer info: decultuuronderneming.nl/vergaderst